TED – იდეები ღირს გავრცელებად – ბრაიან გრინი და სიმების თეორია

მოკლედ ვინც არ იცით არის ასეთი სამეცნიერო საიტი: TED.COM მისი ლოზუნგია: იდეები ღირს გავრცელებად, Ideas worth spreading. ისინი იწვევენ ცნობილ, სხვადასხვა პროფილის მეცნიერებს, რომლებიც ატარებენ მოკლე ვიდეო ლექციებს  თავისი აღმოჩენების შესახებ, ამ ვიდეოებს ქვიათ – საუბრები Talks.  საიტის მომხმარებელს შეუძლია სხვადასხვა ენაზე გადათარგმნოს ტექსტი და სუბტიტრების სახით დაამატოს სასურველი ენა. საიტზე ჯერ ჯერობით 13 Talk-ია რომელიც გადათარგმნილია ქართულად. მეც ავდექი და გადავწყვიტე მივეხმარო ეროვნულ საქმეს და ჩემი გაჭირვებული ინგისური დავძაბე. ავდექი, დავრეგისტრირდი და request-ი გავუგზავნე TED-ს ჩემს არჩეულ ვიდეოზე, ეს გახლავთ – ბრაიან გრინი სიმების თეორიაზე, მეილი მომივიდა სადაც ტექსტის გამოგზავნას დამპირდნენ ერთი კვირის განმავლობაში, მაგრამ ტყუილად რომ არ მოვცდენილიყავი, ვიდეოს გვერდით Open interactive transcript ჩამოვშალე ბრაიან გრინის გამოსვლის ტექსტი ვორდში გადმოვაკოპირე და თარგმნას შევუდექი.

Continue reading

Advertisements

მე VS მე

ყოველთვის მომწონდა ურბანიზაცია, ურბანული დაგეგმარების მაკეტები, არქიტექტურული დიზაინისა და ურბანული ჰარმონიის შერწყმა, ბავშვობიდან, როცა კალმის ხელში ჭერა ვისწავლე, სულ ცათამბჯენებს და ქალაქებს ვხატავდი – მილიონი ფანჯარა, ხუთასი სართული. ვაშენებდი სხვადასხვა ქალაქებს ჩემს სამყაროში, მომწონდა იმის განსაზღვრა სად იქნებოდა ყველაზე ლამაზი და გრანდიოზული სახლი, ცათამბჯენი, კვარტალი. მიყვარდა ამერიკა, იმიტომ რომ მთელი ამერიკა ცათამბჯენების ქალაქი მეგონა. მეგონა ყველა ამერიკელი ცათამბჯენებში ცხოვრობდა. თუმცა ეს წარმოდგენა ძალიან ცოტა ხანს გაგრძელდა რადგან ექვსი წლის ასაკში გეოგრაფია უკვე კარგად ვიცოდი, ახლა საოცნებო ჩარჩოში უფრო მკვეთრად გამოიკვეთა მსოფლიოს დედაქალაქი: დიდი ვაშლი – ნიუ იორკი. ნიუ იორკი დღემდე ჩემი ურბანული (არა მარტო) ოცნებების ქალაქია თავისი არტ დეკო ცათამბჯენებით და გრანდიოზულობით.

Continue reading

სხვა დედამიწის ძიებაში – ეგზო მთვარეები

ოდესღაც რევოლუციური აღმოჩენა იყო ის რომ დედამიწა არაა სამყაროს ცენტრი, მის გარშემო არ ტრიალებს მზე და ვარსკვლავები. დედამიწა სამყაროს პერიფერიული უბანი აღმოჩნდა  მაგრამ დარჩა  განსაკუთრებული და უნიკალური, ყოველშემთხვევაში მანამდე მაინც სანამ არ ვიცით სადაა სხვა დედამიწა, სხვა სიცოცხლე და ისეთი ლამაზი პეიზაჟები როგორც ჩვენს მშობლიურ პლანეტაზე. სხვა “დედამიწების” მოსაძებნად კაცობრიობამ პირველი ნაბიჯი გადადგა და ნასამ 2009 წლის მარტში კეპლერის მისია წამოიწყო, ღია კოსმოსში გაშვებულ იქნა ახალი ტელესკოპი რომელიც თავის ძალისხმევას მთლიანად დედამიწის მსგავსი პლანეტების ძებნას მოახმარს, იგი 3 წლის განმავლობაში გამოიკვლევს 100 ათასზე მეტ ვარსკვლავს და შეეცდება იპოვოს სიცოცხლისთვის ხელსაყრელ ზონაში მყოფი დედამიწის მსგავსი პლანეტები. დღეისთვის აღმოჩენილი 400-მდე ეგზო პლანეტის უმეტესობა გაზის გიგანტს წარმოადგენს და სიცოცხლის არსებობისთვის ხელსაყრელი პირობები არ გააჩნია.

Continue reading

კიდევ ერთხელ ჩაძირული ტიტანიკი

გუშინ ერთი “შესანიშნავი” ფილმის ნახვის შემდეგ, იდეა მომივიდა, დამეწყო პოსტების სერია: –  ყველაზე არასახარბიელო შთაბეჭდილებები სხვადასხვა ფილმების შესახებ, რომლებსაც ეს ესაა ვნახე, როგორც სათაურიდან მიხვდით ამჯერად, პროგრამაშია “შესანიშნავი” ფილმი ტიტანიკი 2. გუშინ დეიდაშვილმა მათხოვა დისკი და მეც დიდის ამბით ვუყურე, ფილმი კი ისე დამთავრდა, რომ  ბოლოს მხოლოდ სიბრალულს ვგრძნობდი რეჟისორის მიმართ, სხვას არაფერს.

ტიტანიკ 2-ში მოვლენები ასე ვითარდება: 2012 წელს ტიტანიკის 100 წლისთავთან დაკავშირებით ატლანტის ოკეანეში გადის კრუიზ ლაინერი “ტიტანიკი 2” რომელიც მისი წინამორბედის ასლია, თუმცა რატომღაც მისი წინამორბედისგან განსხვავებით ძალიან ღარიბული ინტერიერი აქვს, ვერ შეხვდებით ვერც ერთ კადრს სადაც გემის ინტერიერში რამე ნორმალური შტრიხი ჩანს, მაყურებელი არ ელის რომ თანამედროვე ტიტანიკშიც შეხვდება ვიქტორიანული სტილის ინტერიერს, მაგრამ ახალი ტიტანიკი შიგნიდან იმდენად უბრალო გემია რომ თანამედროვესაც ვერ იტყვი. გარეგნულად თითქმის იგივეა, მაგრამ ერთი ნაკლი აქვს აშკარად ემჩნევა რომ ვინმე უნიჭო 3D-შნიკის გაკეთებულია. ფილმი  კომპიუტერული თამაშის კადრთა ერთობლიობა გგონია, როცა გემს ფართო პლანით მთლიანად ანახებენ, ვერავინ დაგაჯერებს რომ ეს ნამდვილია. ზოგიერთ თანამედროვე თამაშს უფრო კარგი გრაფიკა აქვს, ვიდრე ამ ფილმს.  

Continue reading

Sigur Rós – ჰანგები ყინულოვანი ქვეყნიდან

ისლანდიაში – ყინულის და ვულკანების ქვეყანაში, ჩრდილოეთ მხარეს ასბირგში, უკიდეგანო ცარიელ ველი, მიტოვებული ფერმებით, იმდენად უდაბური და დაუსახლებელია რომ თავი სხვა პლანეტაზე გგონია. ვულკანის შავი ფერფლი იწელება ცაზე  ღრუბელივით,  ამ ღმერთისგან მიტოვებულ ადგილზე სცენა დგას. ისლანდიის უნდაბურ ადგილებში ჰაერში ჰარმონიული ბგერები ვიბრირებს… ეს სიგურ როსია  (Sigur Rós)  ბენდი პოსტ როკის და ემბიენტის ნაზავით, ჰანგები ოცნებით და ჰარმონიით გაჯერებული. სიგურ როსის მუსიკა ისლანდიას გავს.  ლირიკა, სიტყვების მნიშვნელობა საერთოდ არ მესმის,  არ ვიცი რაზე მღერიან, მხოლოდ ზოგიერთი სიმღერის სათაურის თარგმანი ამოვიკითხე სადღაც. მაგრამ  მგონია რომ ისლანდიის უდაბურ ველებს და მთებს უძღვნიან მუსიკას. ის არ უხდება ხმაურიან და აქტიურ ქალაქებს. ის მხოლოდ უკიდეგანო და უდაბური სივრცეების, შეუზღუდავი ოცნებების მუსიკაა. ამაში უკეთ დარწმუნდებით თუ ისლანდიის ტურზე გადაღებულ ფილმს Heima-ს ნახავთ. (თავად სამწუხაროდ იუთუბში მაქვს ნაწყვეტები ნანახი მხოლოდ)

Continue reading

რობიზონ კრუზო ქალაქში

ჩემს ნაცრისფერ კედებს ვუყურებ ხორკლიან ასფლატზე, ჯერ მარცხენა ჩანს მერე მარჯვენა, მერე ისევ მარცხენა, თორმეტი ათას სამას სამოცდამეხუთე ნაბიჯია, არა კი არ ვითვლი, რატომღაც ასე ვფიქრობ. მივდივარ ხორკლიან რუხ ასფალტზე, მრუმე ღრუბლები მიიზლაზნება ჩემს ზემოთ, მე კი არ მივდივარ, ფეხები მიდიან თავისით, მე გზა არ მაქვს, უბრალოდ სადღაც ტვინის რომელიმე უბანზე ავტოპილოტის ბრძანება მივეცი და გაურკვეველ მიმართულებას მივენდე როგორც ხომლადი ზურგის ქარს. ჩემდაუნებურად მივყვები ნაცნობ გზას, მაღაზიასთან ღიპიანი და მელოტი კაცი ზის ტაბურეტზე და იღრიჯება, პერანგი ლამისაა ღიპზე შემოასკდეს, მაღაზიიდან კაკუნით გამოდის შავ კაბაში გამოწყობილი ახალგაზრდა ქალი, მაღალი ქუსლებით და პორტფელით ხელში, ქუჩაზე გადავდივარ, საცობია, მარშუტკებით გაჭედილა, უკან ყვითელმა ავტობუსმა დაიღრჭიალა და გაჩერდა, რატომღაც გავიქეცი და ავტობუსის ღია კარებში ავხტი.

Continue reading

რატომ ეშინია კაცობრიობას სექსის?

რამდენიმე დღის წინ წავიკითხე ოშოს “ტანტრა ენერგია და ექსტაზი” ამ პოსტის იდეაც იქიდან მომივიდა, თუმცა ამ პოსტში გატარებული აზრი ოშოს გავლენით ერთბაშად კი არ ჩამომიყალიბდა, უბრალოდ მისი დამოკიდებულება საოცრად დაემთხვა ჩემსას და გადავწყვიტეთ  ერთად დაგვეწერა პოსტი.

 

მე:

თითქმის მთელი ისტორიის მანძილზე კაცობრიობას ეშინოდა სექსის, თანამედროვე კაცობრიობის დამოკიდებულებას სექსთან მთლად ასე ვეღარ დავახასიათებ, დასავლეთმა თითქმის დაამარცხა შიში, აღმოსავლეთში ზოგი ებრძვის და ზოგს კიდევ შიშის გარეშე ვერ წარმოუდგენია ცხოვრება. თუმცა მთელი ამ შიშების მიუხედავად ადამიანის გაჩენის დღიდან, მისადმი შიში არასდროს გამხდარა პოპულაციის ზრდის შემაფერხებელი ფაქტორი, არც სექსი მოუკლია კაცობრიობას და არც გადაშენების პრობლემა დამდგარა ოდესმე, თუმცა კაცობრიობამ მაინც ჩამოაყალიბა მორალი სადაც სექსი ცუდ საქმედ ჩაითვალა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი რეპროდუქციული ინსტიქტის ერთადერთი ბუნებრივი სწრაფვაა. იმისთვის რომ დარწმუნდეთ სექსისადმი შიში ნამდვილად არსებობს, ჩაიხედეთ საკუთარ მორალურ პრინციპებში და აუცილებლად ნახავთ რომ გარკვეულ დონეზე სექსი და სიყვარული განცალკევებულ ცნებებად გვევლინება, ეს კი იქიდან გამომდინარეობს რომ გაუცნობიერებლად (მაინც) სექსის გვეშინია და მის იზოლირებას ვახდენთ სიყვარულისგან. მართალია ეს გაყოფა მამაკაცებში უფრო მკაფიოა, მაგრამ განა “ნორმალურ ოჯახში” აღზრდილ გოგონებს არ მიაჩნიათ რომ სექსშიც კი არსებობს კდემამოსილება და ისეთი “ილეთები” რაც მათ არ ეკადრებათ?

Continue reading