შენ არ ხარ სამყაროს ცენტრი!

სწორედაც! არ ხარ სამყაროს ცენტრი, – იმ ადამიანებს მივმართავ ვისაც გონიათ რომ ადამიანისთვის შეიქმნა სამყარო. არიან ასეთებიც, განსაკუთრებით მორწმუნეები, ვინც ამტკიცებენ რომ ღმერთმა სამყარო ადამიანისთვის შექმნა, (იმ დღეს ამტკიცებდა ერთი გენიოსი ფორუმზე) ანუ ადამიანი რომ არ ყოფილიყო არაფერს აზრი არ ექნებოდა. ერთის მხრივ შეიძლება რისიმე აზრი მხოლოდ საკითხისადმი ადამიანური მიდგომაა და მეტი არაფერი, აზრი ადამიანს ჭირდება და არა სამყაროს, სამყარო ისეთია როგორიც არის და მორჩა, აზრი ჩვენ გვჭირდება რომ გავიგოთ რა არის სამყარო. მაგრამ ჩვენ როგორც ადამიანები ისევე ადამიანურად ვაკეთებთ დასკვნებს იმიტომ რომ სხვა გზა არ გვაქვს: მაგალითად განა სისულელე არ იქნებოდა ამხელა სამყარო მხოლოდ ჩვენთვის შექმნილიყო? სწორედაც, ამხელა სამყარო, უზარმაზარი, რამდენადაც თანამედროვე კვლევები საშუალებას გვაძლევს მოდით ვისაუბროთ სამყაროს მასშტაბებზე. იქნებ უკეთ გავაცნობიერთ ჩვენი მნიშნვნელობა.

Continue reading

ღმერთის მუზარადი

ღმერთის მუზარადი – ესაა მოწყობილობის პოპულარული სახელი,  რომელიც ლორენშენის უნივერსიტეტში შეიქმნა, უფრო კორექტულად მას ქვია კორენის მუზარადი. (სტენლი კორენმა შექმნა იგი პროფესორ მაიკლ პერსინგერის ხელმძღვანელობით) ამ მოწყობილობის, ფუნქცია რომელიც მუზარადს ან ჩაფხუტს გავს, მდგომარეობს ნერვოთეოლოგიურ ექსპერიმენტში რომლისთვისაც შეიქმნა ეს ხელსაწყო. ე.წ ღმერთის მუზარადი  ქმნის რთულ მაგნიტურ ველს და სტიმულირებს იმ ადამიანის ტვინის გარკვეულ უბანზე რომელსაც ეს მუზარადი ახურავს. ხელსაწყო შეერთებულია კომპიუტერთან და ექსპერიმენტის ხელმძღვანელობა აკვირდება ტვინის სხვადასხვა უბნის აქტივობას. ექსპერიმენტში მონაწილეთა დიდი ნაწილი იტყობინება რელიგიურ  სულიერ განცდებს, ზოგიერთ მათგანს ქონდა უცნაური ჰალუცინაციები.

ექსპერიმენტი შემდეგნაირად ტარდება,  ცდის ობიექტი იხურავს მუზარადს და რჩება  ბნელ ოთახში, სრულ სიჩუმეში. პერსინგერის თქმით ტვინის გარკვეული უბნები არის რელიგიური და მისტიკური შეგრძნებების წყარო, სიჩუმე და სიბნელე  კი ეხმარება ექსპერიმენტის ეფექტს.

Continue reading

ჩემი ინტერნეტ სამყარო

რამდენიმე თვის წინ ძმაკაცს ავაკითხე სახლში, შინ მხოლოდ ის და მამამისი იმყოფებოდნენ, შევედი სალხში მივესალმე ჩემ მეგობარს, მის მამას და რათქმაუნდა მე და ჩემი მეგობარი ოთახში შევედით სალაპარაკოდ. იქვე კომპიუტერი უდგას და რადგანაც ამ ჩემმა მეგობარმა სკაიპით სარგებლობა ძლივს იცის, შემომჩივლა კომპიუტერი ურევს და იქნებ გამისწოროო. მეც მივუჯექი კომპიუტერს და დავიწყე პრობლემის იდენტიფიცირება.

Continue reading

Bang Bang – და იქმნა ნათელი

ჩემი  აზრით (და არა მარტო ჩემი) ადამიანი გონიერი არსება მაშინ გახდა როდესაც მასში ცნობისმოყვარეობა დაიბადა. პირველი ნაბიჯებიდანვე ადამიანი ალბათ ცდილობდა გაეცა პასუხი კითხვებს, ვინ ვარ, რა არის ჩემს გარშემო და საიდან გაჩნდა ეს ყველაფერი. ადამიანის უნიკალურმა ფანტაზიამ მრავალი მითი და ლეგენდა შვა, ზოგიერთ კულტურას მიაჩნდა რომ  დედამიწა რომელიმე ღმერთის სხეულისგან ჩამოყალიბდა, ზოგს კი ეგონა რომ ცის თაღი სვეტებს უჭირავს ანდაც ხმელეთი უზარმაზარ სპილოებს უკავიათ ეშვებით, გიგანტური კუს ბაქანზეა მთელი ქვეყანა და ა.შ..

თუმცა, მეცნიერებამ ნელ ნელა ბევრი რამ გამოარკვია, სამყარო იმაზე დიდი და რთული აღმოჩნდა ვიდრე რომელიმე  მითი აღუწერდა ადამიანებს. მიუხედავად იმისა რომ მეცნიერებამ დიდი გზა გამოიარა და ბევრ კითვაზე პასუხი გასცა, ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით ზუსტად ვინ ვართ, საიდან მოვედით, საიდან დაიბადა სიცოცხლე და რა იქნება სამყაროს მომავალი. 19-ე საუკუნეში მეცნიერებს მიაჩნდათ რომ სამყარო და შესაბამისად მასში არსებული მატერია იყო უცვლელი და სტატიკური. ანუ სამყარო არასდროს დაბადებულა: – ის იყო არის და იქნება მუდამ. მაგრამ მეოცე საუკუნის 20-იანი წლების დასაწყისში ამერიკელმა ასტრონომმა ედუინ ჰაბლმა გააკეთა რევოლუციური აღმოჩენები, მან აღმოაჩინა რომ ზოგიერთი ნისლეული, სავარაუდოდ ძალიან შორს იყო და წარმოადგენდა ცალკე ვარსკვლავურ სისტემას, ჰაბლმა აღმოაჩინა რომ არსებობს გალაქტიკები, რომ ჩვენც გალაქტიკაში ვცხოვრობთ.

Continue reading

მოდით ფეხებზე დავიკიდოთ ყველაფერი!

ცოტა ხნის წინ ბრაზი მახრჩობდა, მერე გამეცინა ჩემს თავზე, ხშირად პატარა ნაპერწკალი გვყოფნის რომ ავფეთქდეთ, ხანდახან გვეჩვენება რომ არავის ვჭირდებით. ანდაც არავის ესმის ჩვენი ისე როგორც ჩვენ გვინდა. ხანდახან ერთფეროვნება გვახრჩობს, რომელსაც უმუშევრობა ან არასაკმარისი შემოსავალი უწყობს ხელს. ურთიერთობების დეფიციტი ან არასასურველი განვითარება კი სრულყოფილს ხდის ამ მოწყენილობას. ჩვენი ცხოვრება ყოველდღიური მექანიკური მოქმედებების ერთობლიობა ხდება და მეტი არაფერი, ჩვენ გვაღელვებს რას შევჭამთ დღეს და რას ჩავიცვამთ ანზორის ქორწილში. რას იტყვის სტუმარი თუ ხიზილალა არ დახვდება ჩვენ სუფრაზე. ჩვენ პატარა სამყარო გვაქვს რომელიც დღითიდღე ვიწროვდება, ამ სამყაროში, პროგრესი მხოლოდ რუტინული ზრუნვაა მატერიალურ კეთილდღეობაზე, ამ სამყაროში კონფლიქტი არაფრის გამო ხდება. ამ სამყაროში ადამიანები მხოლოდ პატარა საგნებს ხედავენ და ამ პატარა საგნებით ცხოვრობენ, ამ სამყაროში ოცნება მხოლოდ ბევრი ფულია რომლითაც უამრავ პატარა საგანს შეიძენ.

Continue reading

The devil doesn’t have the best tunes, Tom Waits does!

ამ პოსტის სათაური რომელიც ეს ესაა წაიკითხეთ  ჯონი დეპის სიტყვებია, რაღა თქმა უნდა ტომ უეითსზე, რაც ნიშნავს რომ ეშმაკს არ აქვს საუკეთესო ხმა არამედ ტომ უეითსს, ტომის ხმა მართლაც ყველასგან გამორჩეულია, მასავით სასიამოვნოდ ალბათ არავინ “ხავის” როგორც კრიტიკოსმა დენიელ დურჩოლცმა შეაფასა ესაა ვისკიში ამოვლებული, მეთუთუნის მაღაზიაში რამდენიმე თვეს ჩამოკიდებული შემდეგ კი მანქანით გადავლილი ადამიანის ვოკალი. ტომის ერთ-ერთი ფანი კი წერს: “პირველი რასაც უეითსში შეამჩნევ, მისი ხმაა. მე ვიტყოდი მისი ხმა სადღაც ლუის არმსტრონგისა და ბობ დილანის შორისაა. გულწრფელად რომ ვთქვათ, მისი ხმა ისე ჟღერს თითქოს კაცი ყოველ დილით ხრეშნარევ მოტორის ზეთს ივლებს ყელში.”  სადღაც წავიკითხე რომ ტომ უეითსი არ ცდილობს იყოს ორიგინალური, რადგან ორიგინალობა სისხლში აქვს უკვე.

ტომის მუსიკალური კარიერა 70-იანებში დაიწყო და დღემდე გრძელდება, მისი ბოლო დროინდელი მუსიკალური შემოქმედება  უფრო მეტად ექსპერიმენტულ ხასიათს ატარებს, ვიდრე ადრეული ეტაპი. მიუხედავად ამ  ექსპერიმენტულობისა ის  დიდი მთხრობელი  რჩება თავისი სიმღერებით. ხშირად ტომის სიმღერები ფოკუსირებულია, მოხეტიალე, მაწანწალას ხასიათზე. უეითსს მსმენელში მრავალი სახის ემოციის გამოწვევა შეუძლია, მისმა  სიმღერამ შეიძლება გაგაცინოს, შეგაძრწუნოს ანდაც თავისი სევდიანობით გული გატკინოს.

Continue reading

ჩემი კომპიუტერის ძველმანებში

გუშინ გადავწყვიტე კომპიუტერი გამესუფთავებინა, ხავსმოდებული ძველმანები სანაგვეზე გადამეყარა, ძველი ფაილები დამეხარისხებინა, “ფორთოჩკა” გამომეღო და ჰაერი გამეწმინდა, ჩახუთულ მყარ დისკს რომ ამოესუნთქა თავისუფლად. გადავქექე ძველი ფოტოები, მტვრიან თაროებზე შემოდებული ფოტოალბომები და გადავწყვიტე, რამდენიმე საინტერესო და ჩემთვისაც მივიწყებული ფოტო გამომეფინა,

ეს იყო მაშინ როცა ტიტანიკი ჩაიძირა, არ ვიცი იცოდნენ თუ არა ეს ამბავი ტფილისში ჩემმა წინაპრებმა, მაგრამ ის კი იცოდნენ რომ ფოტოს გადაღება არაჩვეულებვრივი მოვლენა იყო.

ტფილისი 1911-1913 წწ (ზუსტი თარიღი უცნობია)

Continue reading

ნაჯღაბნი სიყვარულსა და რელიგიაზე

მოწამლული მაქვს გონება, წერას ვიწყებ, ვწერ, მერე შევჩერდები დავხედავ ნაწერს – ვშლი,  მოგროვდებიან აზრები,  სადღაც რომელიმე ხვეულში კონცენტრირდებიან, ეკრანზე  თანმიმდევრულად დგებიან მწყობრში, მერე ვფიქრობ – რა სისულელეა უნდა ამოვშალო ყველაფერი. ჯანდაბას ეს სიყვარულის ქიმია, მე მივანიჭე მას ამდენი უფლებამოსილება და მევე უნდა ჩამოვართვა, თუმცა ახლა უკვე გვიანია, მე შევკაზმე ეს ქიმიური სუპი ისე რომ ყოველ უჯრედში გაიჟღინთა და ახლა უწყალოდ ვიძირები ამ სენტიმენტალიზმის ჭაობში, სანამ ვინმე ახალი არ მოვა და არ ამომათრევს. რა საჭიროა ეს  იდეალებისადმი ფუჭი ერთგულება? მე, ათეისტმა, სიყვარული რელიგიად გავიხადე და ამიტომაც მიჭირს ისე მოვექცე სიყვარულს როგორც ბიბლიურ ღმერთს მოვექეცი. ეს სიყვარულიც ხომ ისეთივე ცალმხრივია როგორიც უნდა იყოს ბიბლიური ღმერთისადმი. განსხვავება ისაა რომ მე ვაღიარებ რომ ჩემი ღმერთი ჩემი წარმოსახვის პროდუქტია, ოღონდ ზებუნებრივობა და მისტიკა არ გამაგონოთ!

Continue reading

ყოველ 100 მზეში 23 დედამიწაა

დედამიწა აღარ არის განსაკუთრებული ადგილი – ირწმუნება ჟურნალი “Cosmos” ხუთ წლიანი ასტრონომიული კვლევების შედეგად უხეშად რომ ვთქვათ, ყოველი ოთხი მზის მსგავსი ვარსკვლავის ირგვლივ გარშემოექცევა ერთი დედამიწის მსგავსი პლანეტა.

კვლევები გამოქვეყნდა ჟურნალ “Science”-ში. რომელიც ემყარება ჰავაიზე მდებარე ტყუპი ტელესკოპების მეშვეობით გამოკლვეულ  მონაცემებს. გამოკვლეული იქნა 166 ვარსკვლავი 80 სინათლის წლის რადიუსში (დაახლ. 757 ტრილიონი კილომეტრი)

“დაახლოებით ყოველ 100 ტიპიურ მზის მაგვარ ვარსკვლავს ყავს ერთი ან ორი იუპიტერის ზომის პლანეტა, უხეშად რომ ვთქვათ 6 ნეპტუნის ზომის 12 სუპერ დედამიწის ხოლო 10 დედამიწის ზომის პლანეტა. – ამბობს ასტრონომი  წინამდებარე კვლევების ხელმძღვანელი ენდრიუ ჰოვარდი. 

Continue reading

ქალიშვილობის ინსტიტუტის აჩრდილი

რაოდენ სამწუხაროც არ უნდა იყოს ამ ყბადაღებულ თემას გურჯი საზაოგადოება ვერ მოეშვა, ვერ შეელია, ვერ გადაწყვიტა, ვერ გამოუტანა ერთმნიშვნელოვანი განაჩენი, ამიტომ ისევ შეხვდებით ყველგან ამ თემაზე მოკამათეებს, ერთიდაიგივე ადგილის მტკეპვნელებს, დაღეჭილ და ვერ გადაყლაპულ ფასეულობებს. ეს ყველაფერი იმდენად მოსაბეზრებელი გახდა რომ გულისამრევადაც კი მეჩვენება, ამიტომაც დიდი ხანია მსგავს პოლემიკაში აღარ ვერთვები და მითუმეტეს  აზრადაც არ მომსვლია ქალიშვილობის თემაზე რამე დამეწერა ჩემს ბლოგზე, რომ არა ერთი ტენდენცია რომელის რეალურობაში უკვე თითქმის სრულიად დავრწმუნდი, თუმცა ეს ტენდენციაც არაა ახალი სიტყვა, ან მოვლენა რომელიც მე აღმოვაჩინე და მინდა ქვეყანას გავაცნო, ესეც გაცვეთილი აზრია, რომელიც ჩვეულებვრივ გოგონებს აქვთ ხოლმე.

Continue reading