სამყარო შენს ოთახში

ჩემი ახალი ბლოგი, ვისაც კოსმოსის შესახებ მოგწონთ პოსტები, თქვენთვის

სამყარო შენს ოთახში.

gatloc-universe

2012-ის ბოლო პოსტი

New-Year-2012-Wallpapers[1]

რაღაც შემაჯამებელი პოსტი მინდოდა დამეწერა, მაგრამ მეზარება. რა უნდა შევაჯამო? ძალიან მოკლედ რომ ვთქვა საქართველოში უამრავი რამ მოხდა, კარგი და საინტერესო ძნელად თუ მახსენდება. მხოლოდ არჩევნები, დაძაბულობები, პატიმრები. დაჭერები, აქციები, ქართული ოცნების მაისურები და ბიძინას ანეგდოტები. ამ თემებზე წერა ჩემი სტილი არაა. ჰო კარგი ის გამახსენდა რომ გია დვალს აქვს იმედის მომეცემი გეგმები მეცნიერებასა და განათლების სფეროში. მსოფლიო მასშტაბით მეცნიერებაში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ფაქტი მოხდა: ცერნში დიდ ადრონულ კოლაიდერზე მოხდა ჰიგსის ბოზონის აღმოჩენა, სტანდარტული მოდელის მოზაიკა შეივსო. ეს არის ფუნდამენტური მეცნიერების უმნიშვნელოვანესი ტრიუმფი. 2012-ში მარსზე დაჯდა ახალი მარსმავალი რობოტი. Curiosity. რომელიც მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს მარსის გამოკვლევაში და წითელ პლანეტაზე წარსული ან ახლანდელი სიცოცხლის არსებობის შანსის განსაზღვრაში. მეცნიერებმა ჩილეს ლა სილას ობსერვატორის მეშვეობით აღმოაჩინეს ჩვენი მეზობელ მზის სისტემაში ალფა კენტავრში დედამიწის ზომის პლანეტა. ეს პლანეტა ფაქტიურად ჩვენი კარის მეზობელია. მისი აღმოჩენა კი ახალი კარიბჭე პლანეტურ მეცნიერებაში.  მეოთხე ფაქტი უფრო რეკორდია. მაგრამ მაინც ყურადსაღები: – ფელიქს ბომგარტნერმა დაამყარა მსოფლიო რეკორდი და გადმოხტა მიწიდან 39 კილომეტრის სიმაღლიდან. მან თავისუფალი ვარდნისას გადალახა ბგერის სიჩქარის ბარიერი.

ბლოგი:

ჰო კიდევ ყველაზე მნიშვნელოვანი ამბავი: აპოკალიფსმა დაგვადო. წინა წელს ვწერე ამ თემაზე. მაგრამ ამ წელს და მითუმეტეს დეკემბერში კრინტი არ დამიძრავს. სამაგიეროდ სოციალურ ქსელებში ველოდი რამდენიმე ადამიანს ვინც წინა წლებში გაშმაგებით ამტკიცებდნენ კატასტროფის მოახლოებას. მაგრამ სამწუხაროდ სადღაც გადაიკარგნენ და ვერ შევახსენე “აბა სადაა თქვენი აპოკალიფსი?” ალბათ მართლაც გახიზნულები იყვნენ სადმე 😀

ბლოგს არც თუ ისე აქტიური წელიწადი ქონდა, დაიწერა სულ 23 პოსტი (ამის ჩათვლით) მათ შორის რამდენიმე საინტერესო. ღმერთის კამათლები და ჰოკინგის პარადოქსიCorona Australis სამსახურეობრივ ტანჯვათა ისტორია უცნაური ფრინველი და ა.შ.  მქონდა ძირითადად ასტრონომიული წელიწადი: –  ახალი პლანეტა – ჩვენი კარის მეზობელი; 7 პლანეტა რომელზეც შესაძლოა სიცოცხლე იყოს, პოტენციურად სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტების კატალოგი.; ჯეიმს ვების ტელესკოპი დედამიწის მსგავს პლანეტებს დაინახავს; შონ ქეროლი- შორეული დრო და სიტყვა მულტისამყაროზე; კარლ სეიგანი – კოსმოსი პერსონალური მოგზაურობა ; მარსის სახე – ილუზია თუ მონუმენტი წლის ყველაზე პოპულარული პოსტი ვიზიტორების, ნახვების და მოწონებების (like) მიხედვით გახდა ანა ფრანკი – ბრძოლა დისკრიმინაციისა და ცრურწმენების წინააღმდეგ.

anne-frank2-2dsuhup ყველაზე უსამართლოდ დაჩაგრული კარგი პოსტი კი კარლ სეიგანი – მკრთალი ლურჯი წერტილი – პერსონალური მოგზაურობის გაგრძელება. 

carl_sagan-e1296495678616

ამ პოსტში სეიგანის pale blue dot-ის მთელი ერთი თავი შევიტანე ჩემივე გადათარგმნილი და მოკლედ დიდი აღტაცებით დავწერე. არადა პირველ ნაწილს  კარლ სეიგანი – კოსმოსი პერსონალური მოგზაურობა-ს საკმაოდ მნიშვნელოვანი ყურადღება ხვდა წილად. მეორე ნაწილი კი ბლოგის ისტორიაში ყველაზე უკანასკნელი პოსტია ნახვებით და საერთოდ ყველა მხრივ.

სულ ეს იყო რისი თქმაც მინდოდა. გილოცავთ დამდეგ ახალ წელს!

მარსის სახე – ილუზია თუ მონუმენტი?

aliens-on-mars-2მას შემდეგ რაც კაცობრიობამ გაიგო რომ მარსი დაახლოებით ისეთივე პლანეტაა როგორც დედამიწა. მის მიმართ ინტერესი გაიზარდა. კაცობრიობამ მეტი მღელვარებით და შიშითაც კი მიაპყრო მზერა წითელ პლანეტას. ნეტავ ვინმე ხომ არ ცხოვრობს მანდ? მტრულად ხომ არ იქნებიან განწყობილი ჩვენს მიმართ. აკი ომის ღმერთის სახელი ქვია? განა მარტო მარსია ჩვენი მეზობელი პლანეტა? არა. მაგრამ მხოლოდ მარსს შეეძლო საკმარისი ინტერესის გამოწვევა. ვენერას რამდენიც გინდა დაკვირდი. ერთფეროვანი სფეროს გარდა არაფერი ჩანს. მისი სქელი ღრუბლები საიმედოდ ფარავს პლანეტის საიდუმლოებებს. მერკური მთვარის მსგავსი შიშველი პლანეტაა რომელიც საკმარისზე მეტად ახლოა მზესთან. დანარჩენი პლანეტები ძალზედ შორს არიან. მარსი კი აქვეა. თუ მოინდომებ შეგიძლია გაარჩიო მარსის ზედაპირის მოხაზულობები. და აი თითქოს ჯიოვანი სკიპარელი და პერსივალ ლოუელიც რაღაცას ხედავენ. არხებს, ბუნებრივს თუ? შესაძლოა ხელოვნურსაც, სკიპარელი მიიჩნევს რომ არხები ბუნებრივია, მაგრამ ლოუელი დარწმუნებულია – ისინი გონიერმა ცივილიზაციამ გაიყვანა მარსზე წყლის ნაკლებობის გამო.

და აი 19-ე საუკუნის ბოლოს იფეთქა უზარმაზარმა ინტერესმა მარსიანელების შესაძლო არსებობის შესახებ. განა ამოდენა არხები თავისით გაჩნდებოდა? ისინი ვიღაცას უნდა გაეყვანა. ეს იდეა ისეთი რეალური და ბუნებრივია რომ მარსზე უეჭველი უნდა ცხოვრობდნენ გონიერი არსებები. საყურადღებოა ისიც რომ ზუსტად იმ პერიოდში ხდება პანამის არხის გაყვანა. ეს ფაქტი უდავოდ აისახება ადამიანთა გონებაში რომელიც მოწოდებულია ახალ ახალი საგნები დაუკავშიროს ერთმანეთს. ორი ათასწლეულის მანძილზე კაცობრიობა ძრწოლით ელოდა აპოკალიპსს. მაგრამ ახალ ეპოქაში გამოიკვეთა სხვა საშიშოროებებიც- უცხოპლანეტელები!

Continue reading

შეუცნობელ არს გზანი უფლისა

The Greatest bullshit story ever told

კარდინალმა რობერტო ფრანჩესკო ბლარმინომ ვერაფერი გააწყო ურჩ ფილოსოფოსთან. ის მაინც თავის აზრზე იდგა და ცდილობდა პაპ კლემენტ მერვესთან თავისი პოზიციის დაცვას. რა გაეწყობა… ჩვენ ყველაფერი ვცადეთ, მაგრამ ვერაფერმა გატეხა. რა ჯიუტია, სულელი ადამიანი – დანანებით გაიფიქრა კარდინალმა და საბრალდებო დასკვნაში ჩაწერა: Egli sostiene che si trovano più mondi, che tutte le stelle sono mondi, ed il credere che sia solo questo mondo è grandissima ignoranza. (მიაჩნია რომ არსებობს ბევრი სამყარო, რომ ყოველი ვარსკვლავი ერთ-ერთი მათგანია და ერთადერთი სამყაროს რწმენა კი უდიდესი უმეცრება) უმეცრება სწორედ ისაა როცა სხვა სამყაროებს დაუშვებ სადაც თურმე სხვა არსებები სახლობენ. როცა გადაუხვევ წმინდა ეკლესიის მიერ დადგენილ დოგმატს და ღვთის ხატად და მსგავსად შექმნილ ადამიანს დააკნინებ თითქოს იგი მისი შემოქმედების ცენტრალური ნაწილი არ იყოს. განა უსასრულო სამყაროს კონცეფცია უსასრულოდ  არ ამცირებს ადამიანის როლს?

Giordano_Bruno1

Continue reading

7 პლანეტა რომელზეც შესაძლოა სიცოცხლე არსებობდეს – პოტენციურად სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტების კატალოგი.

potentialy habitable planets

პლანეტების ზედაპირი წარმოადგენს მხატვრის წარმოსახვას და არა ტელესკოპით მიღებულ სურათებს. უცნობია თუ როგორ გამოიყურებიან ისინი. ჩვენ ვიცით მხოლოდ მათი ზომები და მასა

ახლახან პუერტო რიკოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა განიზრახეს შეექმნათ პოტენციურად სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტების კატალოგი, რომელიც ახალ აღმოჩენებთან ერთად სულ უფრო გამდიდრდება. ჯერ ჯერობით სიაში 7 პლანეტაა, თუმცა ნასას კეპლერის მისიისას გამოვლენილი 54 კანდიდატი ელის საბოლოო დამტკიცებას. წინამდებარე 7 პლანეტა თავიანთი მახასიათებლებით ყველაზე მეტად გვანან დედამიწას. ცნობილ პლანეტებს შორის მათ აქვთ საუკეთესო შანსი სიცოცხლის არსებობისთვის. ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით მათი ზედაპირის ქიმიური კომპოზიცია მაგრამ ვიცით რამდენიმე მნიშვნელოვანი დეტალი 1) პლანეტები იმყოფებიან თავიანთი ვარსკვლავიდან მოშორებით სასიცოცხლო ზონაში, სადაც თხევადი წყლის არსებობა შესაძლებელია. 2) ასევე აქვთ საჭირო ზომა რათა შეინარჩუნონ ატმოსფერო და შექმნან საჭირო სცენა სიცოცხლის განვითარებისთვის.

მოკლედ დავახასიათებ პლანეტებს:

Continue reading

კარლ სეიგანი – მკრთალი ლურჯი წერტილი – პერსონალური მოგზურობის გაგრძელება

carl_sagan-e1296495678616

ძნელი მისახვედრი არაა რომ ეს არის გაგრძელება პოსტისა – კარლ სეიგანი კოსმოსი პერსონალური მოგზაურობა  თუ სეიგანის მოღვაწეობას ოდნავ მაინც გაეცანით, თუნდაც წინა პოსტიდან, თქვენთვის ცნობილი იქნება მისი წიგნის  Pale blue dot “მკრთალი ლურჯი წერტილი” არსებობის შესახებ. ამ პოსტში სწორედ ამ წიგნზე მინდა ვისაუბრო. წიგნის უკანა ყდაზე გვამცნობენ რომ იგი წარმოადგენს კოსმოსის მომხიბვლელ გაგრძელებას სადაც სეიგანი ასრულებს თავის რევოლუციურ მოგზაურობას დროსა და სივრცეში. სიმართლე გითხრათ მე პირადად ეს წიგნი როგორც კოსმოსის პირდაპირი გაგრძელება ვერ აღვიქვი. “მკრთალი ლურჯი წერტილი” შესანიშნავი წიგნია, პლანეტური მეცნიერებით დაინტერესებულთათვის. პლანეტური მეცნიერების აღმოჩენების და ამ აღმოჩენათა ისტორიით დაინტერესებულთათვის. თქვენ იმოგზაურებთ მზის სისტემაში. მარსზე, ვენერაზე, იუპიტერისა და სატურნის მთვარეებზე, გაიგებთ როგორ იცვლებოდა ცოდნა და წარმოდგენა ამ სამყაროებზე უმეტესად მეოცე საუკუნის განმავლობაში. ვოიაჯერების მოგზაურობაზე და ახალ აღმოჩენებზე, (90-იანებისთვის ახალ) რომელიც კოსმოსის ფურცლებზე ვერ მოხვდებოდა რადგან 1980 წელს ჯერ კიდევ არ იყო მიახლოებული შორეულ პლანეტებსა და მთვარეებს. გაიგებთ აპოლოს მთვარის მისიების შედეგებს, მის  გავლენას ტექნოლოგიაზე და მსოფაღქმაზე. ძალიან საინტერესოა ის ნაწილები სადაც პლანეტების მთვარეების და კომეტების ტერაფორმირებაზეა საუბარი. სეიგნი მრავალ გზას განიხილავს ადამიანის კოსმოსში დასასახლებლად.

Continue reading

ახალი პლანეტა – ჩვენი კარის მეზობელი

სულ ახლახან ევროპელმა მეცნიერებმა ჟენევის და ლა სილას (ჩილე) ობერვატორიების მეშვეობით აღმოაჩინეს ახალი პლანეტა რომელიც ჩვენ მეზობელ ვარსკვლავს ალფა კენტავრი B-ს გარემოექცევა, აღმოჩენა მნიშვნელოვანია იმით რომ ალფა კენტავრი არამარტო ჩვენი მეზობელია არამედ ყველაზე ახლოა ჩვენთან სხვა ვარსკვლავებთან შედარებით. მანძილი მხოლოდ 4,3 სინათლის წელია. რაც კილომეტრებში უხეშად რომ ვთქვათ 40.4 ტრილიონი კილომეტრია. ეს რათქმაუნდა დიდი მანძილია, მაგრამ ასტრონომილული მასშტაბებით ძალიან მცირეა. აღმოჩენა იმითაც არის მნიშვნელოვანი რომ ახალი პლანეტა დედამიწაზე ოდნავ მასიურია, პლანეტას გააჩნია დედამიწის 1,13 მასა.

წავიკითხე თუ არა ამ აღმოჩენის შესახებ, აღფრთოვანებამ შემიპყრო, ახალი დედამიწის მაგვარი პლანეტა აგერ ყურის ძირში, რომელზეც შესაძლოა სიცოცხლე იყოს. მეცნიერები დიდ ხანს ვარაუდობდნენ რომ ალფა კენტავრს უნდა ყოლოდა პლანეტები. ჯეიმს კამერონის პანდორაც სწორედ ალფა კენტავრის სისტემაში მდებარეობს, ეს ვარკვლავური სისტემა ფიგურირებს Star Trek-შიც და სხვა მრავალ სამეცნიერო ფანტასტიკაში, რადგან ეს ვარკვლავები ჩვენი მეზობლები და მზის მსგავსნი არაინ, ჩვენ ვიმედოვნებდით რომ ოდესმე იქ ვინმეს აღმოვაჩენდით და აი თითქოს დედამიწის ტყუპისცალს ასე ახლოს მივუახლოვდით, პანდორას რომელიც საუცხოო სიურპრიზებს შემოგვთავაზებს. კოსმოსური მოგზაურობის სამომავლო პერსპექტივაზეც შეიძლება ფიქრი ის ხომ ძალიან შორს არაა. თუმცა იმედი ჯერ ნაადრევი აღმოჩნდა. პლანეტა ძალიან ახლოს გარემოექცევა თავის ვარსკვლავს და სავარაუდოდ ძალიან ცხელია. მისი დაშორება ვარკსვლავიდან მხოლოდ 6 მილიონი კილომეტრია, დედამიწის დაშორება კი 150 მილიონი კილომეტრი. ალფა კენტავრ b-ზე სიცოცხლე თითქმის გამორიცხულია. გამორიცხულია წყლის არსებობაც.

Continue reading