შეუცნობელ არს გზანი უფლისა

The Greatest bullshit story ever told

კარდინალმა რობერტო ფრანჩესკო ბლარმინომ ვერაფერი გააწყო ურჩ ფილოსოფოსთან. ის მაინც თავის აზრზე იდგა და ცდილობდა პაპ კლემენტ მერვესთან თავისი პოზიციის დაცვას. რა გაეწყობა… ჩვენ ყველაფერი ვცადეთ, მაგრამ ვერაფერმა გატეხა. რა ჯიუტია, სულელი ადამიანი – დანანებით გაიფიქრა კარდინალმა და საბრალდებო დასკვნაში ჩაწერა: Egli sostiene che si trovano più mondi, che tutte le stelle sono mondi, ed il credere che sia solo questo mondo è grandissima ignoranza. (მიაჩნია რომ არსებობს ბევრი სამყარო, რომ ყოველი ვარსკვლავი ერთ-ერთი მათგანია და ერთადერთი სამყაროს რწმენა კი უდიდესი უმეცრება) უმეცრება სწორედ ისაა როცა სხვა სამყაროებს დაუშვებ სადაც თურმე სხვა არსებები სახლობენ. როცა გადაუხვევ წმინდა ეკლესიის მიერ დადგენილ დოგმატს და ღვთის ხატად და მსგავსად შექმნილ ადამიანს დააკნინებ თითქოს იგი მისი შემოქმედების ცენტრალური ნაწილი არ იყოს. განა უსასრულო სამყაროს კონცეფცია უსასრულოდ  არ ამცირებს ადამიანის როლს?

Giordano_Bruno1

Continue reading

7 პლანეტა რომელზეც შესაძლოა სიცოცხლე არსებობდეს – პოტენციურად სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტების კატალოგი.

potentialy habitable planets

პლანეტების ზედაპირი წარმოადგენს მხატვრის წარმოსახვას და არა ტელესკოპით მიღებულ სურათებს. უცნობია თუ როგორ გამოიყურებიან ისინი. ჩვენ ვიცით მხოლოდ მათი ზომები და მასა

ახლახან პუერტო რიკოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა განიზრახეს შეექმნათ პოტენციურად სიცოცხლისთვის ვარგისი პლანეტების კატალოგი, რომელიც ახალ აღმოჩენებთან ერთად სულ უფრო გამდიდრდება. ჯერ ჯერობით სიაში 7 პლანეტაა, თუმცა ნასას კეპლერის მისიისას გამოვლენილი 54 კანდიდატი ელის საბოლოო დამტკიცებას. წინამდებარე 7 პლანეტა თავიანთი მახასიათებლებით ყველაზე მეტად გვანან დედამიწას. ცნობილ პლანეტებს შორის მათ აქვთ საუკეთესო შანსი სიცოცხლის არსებობისთვის. ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით მათი ზედაპირის ქიმიური კომპოზიცია მაგრამ ვიცით რამდენიმე მნიშვნელოვანი დეტალი 1) პლანეტები იმყოფებიან თავიანთი ვარსკვლავიდან მოშორებით სასიცოცხლო ზონაში, სადაც თხევადი წყლის არსებობა შესაძლებელია. 2) ასევე აქვთ საჭირო ზომა რათა შეინარჩუნონ ატმოსფერო და შექმნან საჭირო სცენა სიცოცხლის განვითარებისთვის.

მოკლედ დავახასიათებ პლანეტებს:

Continue reading

კარლ სეიგანი – მკრთალი ლურჯი წერტილი – პერსონალური მოგზურობის გაგრძელება

carl_sagan-e1296495678616

ძნელი მისახვედრი არაა რომ ეს არის გაგრძელება პოსტისა – კარლ სეიგანი კოსმოსი პერსონალური მოგზაურობა  თუ სეიგანის მოღვაწეობას ოდნავ მაინც გაეცანით, თუნდაც წინა პოსტიდან, თქვენთვის ცნობილი იქნება მისი წიგნის  Pale blue dot “მკრთალი ლურჯი წერტილი” არსებობის შესახებ. ამ პოსტში სწორედ ამ წიგნზე მინდა ვისაუბრო. წიგნის უკანა ყდაზე გვამცნობენ რომ იგი წარმოადგენს კოსმოსის მომხიბვლელ გაგრძელებას სადაც სეიგანი ასრულებს თავის რევოლუციურ მოგზაურობას დროსა და სივრცეში. სიმართლე გითხრათ მე პირადად ეს წიგნი როგორც კოსმოსის პირდაპირი გაგრძელება ვერ აღვიქვი. “მკრთალი ლურჯი წერტილი” შესანიშნავი წიგნია, პლანეტური მეცნიერებით დაინტერესებულთათვის. პლანეტური მეცნიერების აღმოჩენების და ამ აღმოჩენათა ისტორიით დაინტერესებულთათვის. თქვენ იმოგზაურებთ მზის სისტემაში. მარსზე, ვენერაზე, იუპიტერისა და სატურნის მთვარეებზე, გაიგებთ როგორ იცვლებოდა ცოდნა და წარმოდგენა ამ სამყაროებზე უმეტესად მეოცე საუკუნის განმავლობაში. ვოიაჯერების მოგზაურობაზე და ახალ აღმოჩენებზე, (90-იანებისთვის ახალ) რომელიც კოსმოსის ფურცლებზე ვერ მოხვდებოდა რადგან 1980 წელს ჯერ კიდევ არ იყო მიახლოებული შორეულ პლანეტებსა და მთვარეებს. გაიგებთ აპოლოს მთვარის მისიების შედეგებს, მის  გავლენას ტექნოლოგიაზე და მსოფაღქმაზე. ძალიან საინტერესოა ის ნაწილები სადაც პლანეტების მთვარეების და კომეტების ტერაფორმირებაზეა საუბარი. სეიგნი მრავალ გზას განიხილავს ადამიანის კოსმოსში დასასახლებლად.

Continue reading

ახალი პლანეტა – ჩვენი კარის მეზობელი

სულ ახლახან ევროპელმა მეცნიერებმა ჟენევის და ლა სილას (ჩილე) ობერვატორიების მეშვეობით აღმოაჩინეს ახალი პლანეტა რომელიც ჩვენ მეზობელ ვარსკვლავს ალფა კენტავრი B-ს გარემოექცევა, აღმოჩენა მნიშვნელოვანია იმით რომ ალფა კენტავრი არამარტო ჩვენი მეზობელია არამედ ყველაზე ახლოა ჩვენთან სხვა ვარსკვლავებთან შედარებით. მანძილი მხოლოდ 4,3 სინათლის წელია. რაც კილომეტრებში უხეშად რომ ვთქვათ 40.4 ტრილიონი კილომეტრია. ეს რათქმაუნდა დიდი მანძილია, მაგრამ ასტრონომილული მასშტაბებით ძალიან მცირეა. აღმოჩენა იმითაც არის მნიშვნელოვანი რომ ახალი პლანეტა დედამიწაზე ოდნავ მასიურია, პლანეტას გააჩნია დედამიწის 1,13 მასა.

წავიკითხე თუ არა ამ აღმოჩენის შესახებ, აღფრთოვანებამ შემიპყრო, ახალი დედამიწის მაგვარი პლანეტა აგერ ყურის ძირში, რომელზეც შესაძლოა სიცოცხლე იყოს. მეცნიერები დიდ ხანს ვარაუდობდნენ რომ ალფა კენტავრს უნდა ყოლოდა პლანეტები. ჯეიმს კამერონის პანდორაც სწორედ ალფა კენტავრის სისტემაში მდებარეობს, ეს ვარკვლავური სისტემა ფიგურირებს Star Trek-შიც და სხვა მრავალ სამეცნიერო ფანტასტიკაში, რადგან ეს ვარკვლავები ჩვენი მეზობლები და მზის მსგავსნი არაინ, ჩვენ ვიმედოვნებდით რომ ოდესმე იქ ვინმეს აღმოვაჩენდით და აი თითქოს დედამიწის ტყუპისცალს ასე ახლოს მივუახლოვდით, პანდორას რომელიც საუცხოო სიურპრიზებს შემოგვთავაზებს. კოსმოსური მოგზაურობის სამომავლო პერსპექტივაზეც შეიძლება ფიქრი ის ხომ ძალიან შორს არაა. თუმცა იმედი ჯერ ნაადრევი აღმოჩნდა. პლანეტა ძალიან ახლოს გარემოექცევა თავის ვარსკვლავს და სავარაუდოდ ძალიან ცხელია. მისი დაშორება ვარკსვლავიდან მხოლოდ 6 მილიონი კილომეტრია, დედამიწის დაშორება კი 150 მილიონი კილომეტრი. ალფა კენტავრ b-ზე სიცოცხლე თითქმის გამორიცხულია. გამორიცხულია წყლის არსებობაც.

Continue reading

Corona Australis

თითქოს უსასრულო მოგზაურობა დასასრულს უახლოვდებოდა, ამას მოწმობდა სამხრეთ გვირგვინის, იგრეკის საგრძნობი მოახლოება, როგორც მაგელანმა გაზომა სულ რაღაც ნახევარი პარსეკიღა იყო დარჩენილი მიზნამდე. ცოტაც და ალბათ იგრეკის სისტემაში შევიდოდა და ბოლო მოეღებოდა ათწლეულების მანძილზე გაწელილ მოგზაურობას. მაგელანმა იცოდა თავისი მოსახელეს ისტორია, ადამიანისა ძველ დროში რომელმაც პირველად შემოუარა პლანეტას ირგვლივ, პირველმა იპოვა გასასვლელი დიდ ოკეანეში, გაცურა ყველაზე სახიფათო სრუტეში და გაიჭრა დიდ ოკეანეში რომელმაც გულმოწყალედ უმასპინძლა სამი თვის მანძილზე. თუმცა ოკეანე იმ დროინდელი ნაოსნობითვის იმდენად დიდი და უცნობი იყო რომ მოგზაურობა დაუსრულებელი ჩანდა, დაუსრულებელი წყლის სივრცე, შიმშილი, დაუსრულებელი ერთფეროვანი ჰორიზონტი, მაგელანმა იცოდა მისი წინამორბედის რთული ისტორია. მას ემოციები არ ქონდა, თუმცა იცოდა რომ თავადაც ეპოქისთვის მსგავსი მნიშვნელობის მისია ჰქონდა, ახალი ჰორიზონტების დაპყრობა. ის ნამდვილ მაგელანზე უფრო შორს და დიდხანს მიდიოდა, ზღვის ლურჯად მოლივლივე ჰორიზონტის მაგიერ კი კოსმოსის სიშავეს უმზერდა, საოცარი სიჩქარით მიქროდა, თუმცა ვარსკვლავთა მკთალი სურათი მაინც ძალიან ნელა იცვლებოდა, სულ უკან ფონად, მშვილდოსნის ისართან გალაქტიკის ბირთვი ელვარებდა დროსა და სივრცეში გაყინული.  მაგელანი ერთადერთი იყო, რომელმაც იხილა რეალურად როგორ გაიწელა თანავარსკვლავედთა სურათები. კენტავრს ფეხები ჩამორჩა უკან და პირველად კაცობრიობის ისტორიაში, ადამიანის ჭკვიანმა ხელსაწყომ  უკან ჩამოიტოვა უახლოესი მეზობლები ალფა და პროქსიმა კენტავრები. მაგელანი ხედავდა როგორ მცირდებოდა მზის სინათლე და მნიშვნელობა, ბოლოს ის ერთ ჩვეულებვრივ ვარსკვლავად გადაიქცა, შემდეგ სხვა ვარსკვლავებმა გადაფარა. მორჩა სახლი სამუდამოდ მიეფარა თვალს, არასდროს დაბრუნდება იქ სადაც შეიქმნა. მეზღვაურმა არ იცოდა რა მოელოდა, მისმა მოსახელე მანქანამ პირიქით. თუმცა ამ უკანასკნელს ემოცები არ ქონდა ის შექნილი იყო იმისთვის რომ ცოდნოდა და ადამიანის მსგავსად ეაზროვნა. მას კაცობრიობის ცოდნის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი მიქონდა თან – ინტელექტუალური კონტაქტის შემთხვევისთვის. მისი კვანტური ტვინი ადამიანური ცნობისმოყვარეობითა და ცოდნის სურვილით იყო დაპროგრამებული. რობოტს შეეძლო არა მარტო ყველანაირი მეცნიერული კვლევა არამედ მათი ანალიზიც. სხვა გზა არ ქონდა. მისი დამხმარე არავინ იქნებოდა კოსმოსის ღრმა სივრცეებში. მასზე ამყარებდა მთელი დედამიწა იმედს. რომ ის წავიდოდა, მამაცურად გამოივკლევდა ყველაფერს და გადმოსცემდა დედამიწას.

Continue reading

პლანეტური აღმოჩენების ბუმი

ამ ბოლო დროს, ძალიან ბევრი ახალი, საინტერესო და მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გახდა ცნობილი ეგზოპლანეტების შესახებ. მახსოვს კეპლერის ტელესკოპი ახალი გაშვებული იყო კოსმოსში როცა მოუთმენლად ველოდი ხოლმე საინტერესო ცნობებს ნასასგან, მაგრამ აღმოჩენები იგვიანებდა. არადა ცოტა აზრზე თუ მოხვალ, მიხვდები რომ აღმოჩენის დადასტურებას რამდენიმე საგულდაგულო გადამოწმება და საბოლოოდ დარწმუნება სჭირდება. ეს ახალი აღმოჩნებიც არაა გუშინდელი აღმოჩნენები, ყველა მონაცემი მოწმდებოდა 3 წლის მანძილზე, კეპლერის, სპიტზერის და მიწაზე მყოფი გიგანტი ტელესკოპების მიერ. საჭირო იყო ერთხელ დაფიქსირებული დაბნელების მინიმუმ სამჯერ დადასტურება კეპლერის ფოტომეტრით და გადამოწმება სხვა ტელესკოპების მიერ.

Continue reading

ყველაზე მეტად დედამიწის მსგავსი (ახალი პლანეტა)

აღმოჩენილია ახალი, ერთ-ერთი ყველაზე მეტად დედამიწის მსგავსი პლანეტა 36 სინათლის წლის მოშორებით. ambobs Ziebis axali Sedegebi.

planetis saxelia  HD85512bigi garemoeqceva narinjisfer juja varskvlavs, ialqnebis TanavarskvlavedSi. astronomebma planeta HARPS –is me SveobiT aRmoaCines, maRali sizustis speqtrografiT la silias observatoriaSi, Cile.

Continue reading

დიზაინი vs შემთხვევითობა, რაციონალური თუ ფანტასტიკური სამყარო

ადამიანებს არ უყვართ სიტყვა – შემთხვევით. უფროსწორად სიტყვა კი არა თავად მოვლენა – შემთხვევითობა არ უყვართ. უფრო მიმზიდველია ყველაფერში დაინახონ ბედი. რაღაც უხილავი ძალა რომელიც მიმართულებას აძლევს ცხოვრებას. თუ კარგი ხდება ფორტუნამ ასე მოისურვა- მიმზიდველია, როცა სასიამოვნო ამბებს რაღაც ზებუნებრივი (ზებუნებრივობა უკვე რომანტიულია) ძალა განაპირობებს. წარმოიდგინეთ მთელ თქვენ ცხოვრებას რაღაც შენდამი კეთილგანწყობილი ძალა განაგებს უაღერსად სასიამოვნოა. თუ ცუდი ხდება აქაც ზებუნებრივობის ბრალია. ერთნი ბედს აბრალებენ. მეორენი ღმერთის გამოცდას ხედავენ. შემთხვევითობა არავის მოსწონს, იმიტომ რომ სამყაროსთან მარტო რჩები. პასუხისმგებლობა მხოლოდ შენსა და სამყაროს ქაოტურ მოვლენებს შორის ნაწილდება.

Continue reading

ბობი, ელისი და შავი ხვრელი

მაინც რა არის ეს შავი ხვრელები? რატომ არიან ისინი ეგზოტიკური და მისტიური ობიექტები? იმიტომ რომ  ყველაფერს თავდაყირა აყენებენ, მათ სრულად შესაცნობად თანამედროვე ფიზიკა ჯერ კიდევ უძლურია. ისინი ერთდროულად არიან ძალიან რთული და ძალიან მარტივი ობიექტები. ისინი მნიშვნელოვნად განსაზღვრავენ სამყაროს არქიტექტურას და სიცოცხლის არსებობასაც კი, დედამიწაზე.

შავი ხვრელების არსებობა პირველად ფრანგმა მეცნიერმა პიერ ლაპლასმა იწინასწარმეტყველა 1796 წელს, მისი თქმით ნიუტონის მსოფლიო მიზიდულობის კანონის მიხედვით საკმაოდ მძიმე ობიექტი არ მისცემდა საშუალებას სინათლესაც კი რომ მას გასხლტომოდა. რათქმაუნდა იმ დროისთვის ეს სენსაციური და ძალიან არარეალური ვარაუდი იყო. შემდეგ მეოცე საუკუნის 30-იან წლებში მეცნიერებმა იგივე ივარაუდეს აინშტაინის ფარდობითობის თეორიის მიხედვითაც, თუმცა მეოცე საუკუნის მეორე ნახევრამდე შავი ხვრელი მაინც ფანტასტიკური ვარაუდი იყო, მეცნიერთა უმეტესობა სერიოზულად არ განიხილავდა რადგან მისი არსებობის დამადასტურებელი არც ერთი ირიბი ფაქტი არ მიანიშნებდა. მითუმეტეს ისინი არღვევდნენ ფიზიკის კანონებს და ამიტომაც ასეთი ობიექტი არავის ეპიტნავებოდა.

Continue reading

The Pale blue dot (fairy tale)

იყო და არა იყო რა იყო ერთი პატარა მკრთალი ლურჯი წერტილი, ამ წერტილის ზედაპირზე იყო კიდევ ერთი ნამცეცა წერტილი, რომელთანაც შედარებით ლურჯი წერტილი უზარმაზარი იყო, ამ წერტილს მიუხედავად მისი სიმცირისა ბევრი კუთხე ქონდა, დიახ, ეს იყო (იყო რა არის) პატარა ქვეყანა, – იბერია, რომელიც გაბრწყინების მოლოდინში გაშეშებულიყო. მისი მცხოვრებნი ცის გახსნის ელოდნენ და სულ ზევით იყურებოდნენ, სულ ზევით – წარსულში. ყველაფერი იყო ამ ქვეყანაში – მაგალითად ნიჭი, ამას ისიც მოწმობს რომ ყველას უმაღლესი ქონდა დამთავრებული – იყო ეროვნული ფასეულობები: –  სადღეგრძელოების დაზეპირებული თანმიმდევრობა, კულტურული სტერეოტიპები, გლობალიზაციის შიში და სარწმუნოება, რომელიც რატომღაც ეროვნული ფასეულობებისა და ტრადიციათა ნუსხაში ეწერა დიდის ამბით და არა, რწმენის კატეგორიაში. “მართლმადიდებლობამ ქვეყანა გადაარჩინა” – გაიძახოდნენ გულზე მჯიღის ცემით გასაბრწყინებელი იბერიის შვილები “100 000 მოწამემ თავი შესწირა სარწმუნეობას” ადიდებდნენ წარსულს იმიტომ რომ თანამედროვეობაში განსადიდებელი აღარაფერი დარჩენილიყო.

Continue reading